Embed

1923-1950 Arası Türk Dış Politikası

1923-1950 Arası Türk Dış Politikası

 

Türkiye’nin Savaş Sırasında Tutumu
 

Savaş başladığında tarafsız kalan Türkiye her an savaşa girecekmiş gibi hazırlık yaparken, savaş dışında kalabilmek için çok dikkatli bir politika izledi. Her iki tarafta Türkiye’yi yanlarına çekmek için yoğun bir baskı uyguluyordu.
 

Türkiye Ekim 1939’da Ankara’da İngiltere ve Fransa ile «Karşılıklı Yardım Anlaşması» imzalar. Buna göre, Avrupalı bir devletin Akdeniz’de savaşa yol açacak saldırısı karşısında Türkiye, İngiltere ve Fransa ile etkin bir işbirliği yapacak ve «Barış Cephesi’nde» yer aldığını açıklayacaktır.


Cumhurbaşkanı İnönü İngiltere Başbakanı Sir Winston Churchill ile Adana'da -30 Ocak 1943

Almanya’nın Balkanları işgal ederek, Türkiye sınırlarına dayanması, Türkiye’de ciddi bir tedirginliğe neden oldu. Alman tehdidine karşı sınıra yığınak yapan Türkiye, Ankara’da Almanya ile bir saldırmazlık anlaşması imzaladı (18 Haziran 1941). Anlaşma ile Almanya Türkiye’ye saldırmama garantisi verdi. Türkiye de tarafsız kalacağı taahhüdünde bulundu.
 

Ankara İtilafnamesi’ni Fransa adına imzalayan Henry Franklin-Bouillon -1870-1937- ve Atatürk

Müttefiklerin Türkiye üzerine baskıları üzerine 30 Ocak 1943’te Adana’da İsmet İnönü ve Churchill bir görüşme yaptı. Müttefikler Türkiye’den savaşa girmesini isterken, Türkiye savaş için hazırlıksız olduğunu ve Almanya’nın saf dışı olmasından sonra Sovyetlerin galip geleceği bir ortamdaki endişelerini iletmiştir.


Sadabat Paktı’nı İmzalayan Devletler Türkiye, İran, Irak ve Afganistan

22-26 Kasım 1943’ teki Kahire Görüşmeleri’nde ise Türkiye; ihtiyacı olan silah ve malzemelerin sağlanması ve toprak bütünlüğünün garanti edilmesi şartıyla savaşa katılmayı prensipte kabul etmiştir. Ancak Türkiye’nin ihtiyaçlarının tespiti konusundaki çalışmalar sonuca ulaşamadığından yardımlar kesilir ve ilişkiler durma noktasına gelir.


Roosevelt, İnönü ve Churchill İkinci Kahire Konferansı'nda 4-6 Aralık 1943

1944’ te Türkiye, Müttefiklerle ilişkilerini yeniden canlandırmak için Almanya ve hemen ardından Japonya ile diplomatik ve ekonomik ilişkilerini kesmiş, savaş sonunda kurulacak olan Birleşmiş Milletlere katılabilmek için Almanya ve Japonya’ya savaş ilan etmiştir. Türkiye’nin savaşa katılımı sadece ilan safhasında olmuş, fiili olarak savaşmamıştır.

II. Dünya Savaşı'nın bitiminden sonra, Stalin Türkiye‘den Kars, Ardahan ve Artvin vilayetlerini ve İstanbul ile Çanakkale Boğazlarında askeri üsler isteyince, Türkiye, II. Dünya Savaşı'nın diğer galipleri olan ABD ve İngiltere ile ilişkilerini güçlendirmek için tek-partili Milli Şeflik yönetiminden çok-partili demokrasi düzenine geçmiş ve 1952 yılında NATO'ya üye olmuştur.

1923-1950 Arası Türk Dış Politikası, İndir

Yorum Yaz
Bu içeriği paylaşın!
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !