İngilizler, Fransızlar ve Sykes-Picot Antlaşmasının Hazırlık Saf

İngilizler, Fransızlar ve Sykes-Picot Antlaşmasının Hazırlık Safhası ve Lübnan.

 

NOT: Mustafa Yıldırım’ın, Sykes’in “Dar-ül İslam” ...  kitabından bir bölüm aktardığı yazıda sunduğum * ABD’nin Kuzey Irak Kürt Politikası.pdf  dosyasını mutlaka okuyunuz.

***

İngilizler, Fransızlar ve Sykes-Picot Antlaşmasının Hazırlık Safhası ve Lübnan.

Konuya giriş yapmadan önce İngiliz ve Fransızların üzerinde o kadar çok durdukları Orta Doğu ve önemini belirtmek gerekir.

Tarihten günümüze kadar ulaşmış yeryüzü bölgeleri ile ilişkili geleneksel isimler vardır. Örneğin; Uzakdoğu, Yakındoğu, Orta Doğu ya da Mağrip, Masrik v.b. Bu geleneksel terimlerin Avrupalı coğrafyacılar tarafından ortaya atıldığını söyleyebiliriz. Orta Doğu olarak adlandırılan bölgeye ise, 2. Dünya Savası öncesi Yakındoğu adı verilmekteydi.

 Bu isim, siyasal ve kültürel unsurlar tarafından belirlenmiştir. En dar bakış açısıyla Ortadoğu; Türkiye, İran, Mısır üçgeni ve bu üçgenin içinde kalan ülkeleri kapsar.

En geniş bakış açısına göre ise, bu devletleri ve onlara komsu olan çevre Müslüman ülkeleri yani Kuzey Afrika, Sudan, Somali ve Afganistan’ı içerir. Orta Doğu’nun dünya politikasında ki tarihi rolü Avrupa, Asya ve Afrika kıtaları arasında kültürel ve ekonomik bir “aracı” olmasından kaynaklanır.

Orta Doğu eski Grek, Hindu ve Çin’in felsefe ve bilimsel düşünceleri korumuş, geliştirmiş ve Avrupa’ya aktarmış; Musevilik, Hıristiyanlık ve Müslümanlığın doğuş yeri olmuştur. Komsu olduğu üç kıtada hemen hemen her büyük fatih bölge üzerinde egemenliğini kurmaya çalışmış ve Orta Doğu sırasıyla, Pers, Grek, Roma, Arap ve Moğol, Tatar ve Türk imparatorluklarının kapsamı içine girmiştir.

15. yüzyılda denizyollarının bulunmasıyla bölgenin kıtalar arası ulaşımdaki azalan önemi, modern zamanlarda Süveyş kanalının açılması ve hava yollarının ortaya çıkmasıyla yeniden eski konumuna gelmiştir.

Dünyanın en önemli suyolları olan Türk Boğazları, Süveyş Kanalı, Kızıldeniz, Babel Mendep Boğazı, Hürmüs Boğazı ve Basra Körfezi Orta Doğu’dadır. Ayrıca, 20. asrın baslarında insan hayatının her alanına önemli bir stratejik madde olarak giren yeni bir madde olan petrol bu önemi belirginleştirmiştir.

Tamamı ektedir.

* İngilizler, Fransızlar ve Sykes-Picot Antlaşmasının Hazırlık Safhası.pdf

 

********

 

Hatay Cumhuriyetinde Yürütülen Faaliyetler

.../...

Yukarıda belirtilen işgal girişimlerinin bir parçası olarak; Osmanlı İmparatorluğu’nun Arap topraklarının bölüşümü konusunda İngiltere dışişleri Bakanlığının Ortadoğu uzmanı Sir Mark Sykes ile Fransa’nın Beyrut eski büyükelçisi Georges Picot arasında bir anlaşmaya varıldı.

1916 yılının Mart ayında Petersburg'da Sykes ve Picot arasında cereyan eden görüşmelerde konu, Osmanlı topraklarının paylaşılmasıydı.

Bu paylaşma anlaşmasına göre güney-güneydoğu Anadolu ve Suriye Fransa'ya; bunun güneyinde kalan ve özellikle Irak'ı, yani petrol bölgesini içine alan araziyi İngiltere alacaktı. Hâlbuki İngiltere Araplara (Kral Faysal'a) Suriye krallığını vaat etmişti.

Sykes-Picot Antlaşması Birinci Dünya Savası sırasında Osmanlı Devleti’nin kaderi ile ilgili yapılmış en önemli ve kapsamlı antlaşmadır.

Rusya’nın kuzey Anadolu’daki toprak taleplerinin kabul edilmesi şartıyla Rusya da bu paylaşımı onayladı ve dâhil oldu. Fransızların payı, Mersin’den başlayan bir çizginin doğuşundan itibaren bütün Kilikya, Torosların kuzeyinden Sivas’a kadar iç Anadolu’nun Doğu- orta bölgesi, güneydoğu Anadolu’da Elazığ, Diyarbakır, Mardin, İskenderun-Antakya hizasından güneye deniz boyunca inen ve Lübnan’ı da içine alan bir şerit olacaktı. Bütün bunlar doğrudan doğruya Fransa’ya bırakılacaktı.

Ayrıca Suriye ve Kuzey Irak da bu devletin koruyuculuğu altına verilecekti.

Tamamı ektedir.

* Hatay Cumhuriyetinde Yürütülen Faaliyetler.pdf

 

***

 

Karl Marx ve Sened-i İttifak incelemesi

Yorum Yaz
Arkadaşların Burada !
Arkadaşların Burada !